OLMASA DA OLURMUŞ - EVRENSEL - 09.05.2005

GENEL MERKEZ
09.05.2005 (Son Güncelleme: 09.05.2005 17:31:58)

ELİF GÖRGÜ

GIDALARIN ÜRETİMİ TÜKETİMİ VE DENETLENMESİNE İLİŞKİN 27 MAYIS 2004 YILINDA TBMM’DE KABUL EDİLEN 5179 SAYILI YASA’NIN ÜZERİNDEN YAKLAŞIK BİR YIL GEÇTİ. YASANIN AMACI, “GIDA GÜVENLİĞİNİN TEMİNİ, HER TÜRLÜ GIDA MADDESİNİN VE GIDA İLE TEMASTA BULUNAN MADDE VE MALZEMELERİN TEKNİK VE HİJYENİK ŞEKİLDE ÜRETİM, İŞLEME, MUHAFAZA, DEPOLAMA, PAZARLAMA VE HALKIN GEREĞİ GİBİ BESLENMESİNİ SAĞLAMAK, ÜRETİCİ VE TÜKETİCİ MENFAATLERİYLE HALK SAĞLIĞINI KORUMAK ÜZERE GIDA MADDELERİNİN ÜRETİMİNDE KULLANILAN HER TÜRLÜ HAM, YARI MAMUL VE MAMUL GIDA MADDELERİ İLE GIDA İŞLEMEYE YARDIMCI MADDELER VE GIDA İLE TEMASTA BULUNAN MADDE VE MALZEMELERİN GÜVENLİĞİNE İLİŞKİN ÖZELLİKLERİNİN TESPİT EDİLMESİ, GIDA MADDELERİ ÜRETEN VE SATAN İŞYERLERİNİN ASGARİ TEKNİK VE HİJYENİK ŞARTLARININ BELİRLENMESİ, GIDA MADDELERİ İLE İLGİLİ HİZMETLER İLE DENETİMİNE DAİR USUL VE ESASLARI BELİRLEMEK” OLARAK AÇIKLANMIŞTI.

UZMANLAR UYARMIŞTI

YASA İLK KABUL EDİLDİĞİNDE GIDA, ZİRAAT VE KİMYA MÜHENDİSLERİ ODALARI VE TÜKETİCİ ÖRGÜTLERİ TARAFINDAN, “GÖRELİ İYİLEŞTİRMELERE KARŞIN YETKİYİ TEK MERKEZDE TOPLAYAMADIĞI, PİYASA GÖZETİM VE DENETİMİ KONULARINDA YENİ BELİRSİZLİKLER ORTAYA ÇIKARDIĞI, GIDA DENETİMİNDE ÖZELLEŞTİRMENİN VE YEREL İDARELERE YETKİ DEVRİNİN KAPISINI ARALADIĞI, ‘SORUMLU YÖNETİCİ’ NİTELİKLERİNİ VE BUNUN YANINDA 21 KONUYU ÇIKARTILACAK YÖNETMELİKLERE BIRAKARAK SEKTÖRÜ SÜRPRİZLERE AÇIK BIRAKTIĞI” İÇİN ELEŞTİRİLMİŞTİ.

UZMANLARIN ÖNGÖRÜLERİ GERÇEKLEŞTİ VE BİR YIL İÇİNDE SAHTE RAKIDAN ONLARCA KİŞİ ÖLDÜ, AVRUPA’NIN İSTEMEDİĞİ SAHTE BALLAR TÜRKİYE’DE PİYASAYA SUNULDU, ÇEVREYE, DAĞAYA VE İNSANA ZARARLARI ONLARCA KEZ KAMUOYUNA SUNULAN GENETİĞİ DEĞİŞTİRİLMİŞ ORGANİZMALI ÜRÜNLERİN TÜRKİYE PAZARINA GİRDİĞİ BİRÇOK KEZ KANITLANDI. GIDA YASASI’NIN BİR YILINI GAZETEMİZE DEĞERLENDİREN TÜKETİCİ BİLİNCİNİ GELİŞTİRME DERNEĞİ (TÜBİDER) GENEL BAŞKANI FUAT ENGİN, TOPLAM 40 MADDESİNDEN 21 MADDESİ “1 SENE İÇİNDE ÇIKARILACAĞI TAAHHÜT EDİLEN” YÖNETMELİKLERE BAĞLI OLAN YASANIN UYGULANMASI İÇİN SADECE 4 YÖNETMELİK ÇIKARILMASINI ELEŞTİRDİ.

GIDA YASASI BUGÜN UYGULANABİLİYOR MU?

YASANIN ÇIKMASI İLE BİRLİKTE AÇIKÇASI DAHA GENİŞ TÜKETİCİ HAKLARININ SAĞLANACAĞI; GEREK GIDA GDÜVENLİĞİ, GEREKSE GIDA HİJYENİ AÇISINDAN OLUMLU SONUÇLAR ORTAYA ÇIKACAĞI BEKLENTİSİ İÇİNDEYDİK. ANCAK YASAYI İNCELEDİĞİMİZDE YASANIN HER MADDESİNİN ALTINDA, BU MADDELERİN UYGULANMASINA İLİŞKİN YÖNETMELİKLERİN BULUNDUĞUNU VE BU YÖNETMELİKLERİN YASANIN YÜRÜRLÜĞE GİRMESİNDEN SONRA BİR YIL İÇİNDE ÇIKARILACAKLARI İFADELERİNİN YER ALDIĞINI GÖRDÜK. BU YÖNETMELİKLERLE UYGULAMANIN DAHA PRATİK OLARAK YAPILACAĞI BELİRTİLMİŞTİ. BUGÜN BİR YILIN DOLMASINA AZ BİR SÜRE KALMASINA KARŞIN, BİZE ULAŞAN BİLGİLERE GÖRE SADECE 4 TANE YÖNETMELİK ÇIKMIŞ.

YASAYA RAĞMEN GIDA GÜVENLİĞİ KONUSUNDA YAŞANAN SORUNLARI NASIL DEĞERLENDİRİYORSUNUZ?

TARIM BAKANLIĞI YETKİLİLERİNİN “BİR HAFTADA 4-5 BİN İŞYERİNİ DENETLEDİK” GİBİ AÇIKLAMALARINA RAĞMEN HâLâ PİYASADA GÜVENLİ GIDA ÜRETİMİNİN FECİ DURUMDA OLDUĞUNU GÖREBİLİYORUZ. TARIM BAKANLIĞI’NIN KENDİ AÇIKLAMALARINA GÖRE TÜRKİYE’DE BULUNAN 27 BİN GIDA İŞLETMESİNDEN 11 BİNİ KAYITDIŞI. BU RAKAM BİLE KORKUNÇ GERÇEĞİ GÖZLER ÖNÜNE SERİYOR. TARIM BAKANLIĞI’NIN TÜRKİYE’DE 11 BİN GIDA İŞLETMESİNİN İZİNSİZ ÇALIŞTIĞINI BİLMESİ, BUNLARIN KİMLER OLDUĞUNU DA BİLMESİ ANLAMINA GELİYOR BİZCE. KAYITDIŞI ALIŞAN VE GÜVENSİZ, SAĞLIKSIZ GIDA ÜRETEN BU FİRMALARA KARŞI NE GİBİ BİR İŞLEM YAPTIKLARI DA BELLİ DEĞİL. GIDA YASASI ÇIKTIĞI ZAMAN DENETİMLERİN TEK ELDE TOPLANARAK DAHA ETKİLİ BİR BİÇİMDE YAPILACAĞI BEKLENTİSİNDEYDİK. BU KONUDA DA BİR HAYAL KIRIKLIĞI YAŞAMAYA DEVAM EDİYORUZ.

GIDA DENETİMİNİN ÖZELLEŞTİRİLMESİ TARTIŞMALARINI NASIL DEĞERLENDİRİYORSUNUZ?

BİR SENENİN DOLMASINA KISA BİR SÜRE KALA YASANIN TÜKETİCİLERİN DENETİM SÜREÇLERİNDE BULUNMASINA İLİŞKİN 22. MADDESİNDE ÖNGÖRÜLEN YÖNETMELİĞİN ÇIKARILMAMASI DA BU KAYGILARIMIZI ARTTIRMAKTADIR. BİZ ŞUNU SÖYLÜYORUZ, GIDA DENETİMLERİ ÖZELLEŞTİRİLMEZ. ÖZELLEŞTİRDİĞİNİZ ZAMAN TOPLUM SAĞLIĞINI BİR TAKIM ŞİRKETLERİN TİCARİ KAYGILARINA BIRAKMIŞ OLACAKSINIZ. BUNUN NASIL SONUÇLAR DOĞURACAĞINI DÜŞÜNEMİYORUZ BİLE. YAKIN GEÇMİŞTE BİLİNDİĞİ GİBİ İHRAÇ EDİLEN 42 BAL ÇEŞİDİNDEN 22’SİNİN SAHTE ÇIKTIĞI VE GÜMRÜKLERDEN GERİ DÖNÜP İÇ PİYASADA TÜKETİLDİĞİ ORTADADIR. YİNE 23 MART 2005’TE NİŞASTA ŞEKERİ ÜRETMEK İSTEYENE ÖRTÜLÜ İZİN VERİLMESİ VE ŞEKER KANUNU’NDA YAPILAN DEĞİŞİKLİKLE NİŞASTA BAZLI ŞEKER ÜRETİLMESİ DE KAYGIYA NEDEN OLMUŞTUR. ÖZELLİKLE ABD VE ARJANTİN’DEN İHRAÇ EDİLEN GDO’LU MISIRLARLA NİŞASTA BAZLI ŞEKER ÜRETİMİ YAPILACAĞI ORTADADIR. BU HEM TÜRKİYE’DE MISIR VE PANCAR ÜRETEN ÇİFTÇİNİN YOK OLMASINI SAĞLAYACAK. DÜŞÜNEBİLİYOR MUSUNUZ BİR ŞEKER HASTASI BİR TATLANDIRICI KULLANIYOR, ANCAK BİR ANALİZ EDİLİYOR Kİ BU TATLANDIRICI GDO’LU MISIRDAN YAPILMIŞ.

SONUÇ OLARAK GIDA DENETİMLERİ ÖZELLEŞTİRİLEMEZ.

GIDA GÜVENLİĞİ VE BAĞIMSIZLIĞININ SAĞLANABİLMESİ İÇİN TÜBİDER OLARAK NELER YAPILMASI GEREKTİĞİNİ DÜŞÜNÜYORSUNUZ?

TÜKETİCİLERİN EVRENSEL HAKLARINDAN, “SAĞLIK VE GÜVENLİĞİN KORUNMASI, EKONOMİK ÇIKARLARIN KORUNMASI, ZARARLARININ KARŞILANMASI, BİLGİ EDİNMESİ, TEMSİL EDİLMESİ, SAĞLIKLI BİR ÇEVREDE YAŞAMASI” HAKLARINDAN HAREKETLE,

GIDA MEVZUATININ “TARLADAN, SOFRAYA GIDA GÜVENLİĞİ” ZİNCİRİNİN TÜMÜYLE KAVRANMASI VE UYGULANMASI BİR ZORUNLULUKTUR. TARIMSAL İŞLETMELERİN DE GIDA MEVZUATI KAPSAMINA ALINMASI GEREKLİDİR.

GIDA DENETİMLERİ ÖZELLEŞTİRİLEMEZ; GIDA DENETÇİLERİ ALANLARINDA UZMAN ZİRAAT, GIDA, KİMYA MÜHENDİSLERİ İLE VETERİNER HEKİMLERDEN OLUŞMALI, BU KONULARDA ÖRGÜTLÜ MESLEK ODALARI İLE TÜKETİCİ ÖRGÜTLERİNİN UZMANLARDAN OLUŞAN GIDA VE SAĞLIK KOMİSYONLARINDAN YARARLANILMALIDIR.

KURULACAK OLAN ULUSAL GIDA KODEKSİ KOMİSYONUNDA İLGİLİ MESLEK ODALARI İLE TÜKETİCİLERİ TEMSİLCİLERİ YER ALMALIDIR.

DIŞ SATIMDAN DOLAYI GERİ GÖNDERİLEN ÜRÜNLERİN YURT İÇİNDE TÜKETİLMESİNİ ENGELLEYECEK ÖNLEMLER ALINMALI VE DÜZENLEMELER EN KISA SÜREDE YAPILMALIDIR.

TAM DONANIMLI GIDA LABORATUVAR SİSTEMLERİ BAŞTA GÜMRÜK KAPILARI OLMAK ÜZERE, GEREKLİ YERLERDE KURULMALI VE İLGİLİ MESLEK ODALARI İLE TÜKETİCİ ÖRGÜTLERİNİN ÜCRETSİZ YARARLANMALARI SAĞLANMALIDIR.

28/01/2002 TARİHİNDE YÜRÜRLÜĞE GİREN AVRUPA GIDA VE YEM GÜVENLİĞİ TÜZÜĞÜ ÇERÇEVESİNDE, AB İLE UYUMLU GIDA VE YEM GÜVENLİĞİNİ SAĞLAYACAK BİR SİSTEMİN KURULMASI SAĞLANMALIDIR.

DÜNYANIN BİRÇOK ÜLKESİNDE, HAKLI TÜKETİCİ TEPKİLERİ NEDENİYLE YASAKLANAN TRANSGENİK ÜRÜNLERİN ÜLKEMİZE GİRİŞLERİNE ENGEL OLACAK TEKNİK VE YÖNETİM SEL ALTYAPI BİR AN ÖNCE KURULMALIDIR.

Okunma Sayısı: 314